Tātaitai Tāke Kaihoko Takitahi
Tātauriahia tō tāke moni whiwhi, utu ACC, me ngā here GST hei kaihoko takitahi i Aotearoa. Ka whakaurua ngā tangohanga whakaaetia me te tāke ōhu.
Mō tēnei tātaitai
Ka whakatinanahia e tēnei tātaitai te tāke kaihokohoko takitahi + moni whiwhi tika ACC mai i Inland Revenue (IRD). Tirohia whakamutunga 25 Māehe 2026. Whakamanahia ngā tatauranga mā te whai i te hononga.
Ngā ture tāke mahi-takitahi
FY 2026-27- •Tāke moni whiwhi: Ngā poraka PAYE 5 ōrite (10.5–39%)
- •Utu kaimahi ACC: $1.75 mō te $100 (mōrahi $156,641)
- •Utu mahi ACC: Ka rerekē ki te CU (toharite ~$0.80/$100)
- •Paepae GST: $60,000/tau hua
- •Paepae tāke ōhu: Tāke moni whiwhi toenga > $5,000
Puna: IRD — Kaihoko takitahi
Whakatūpato
He whakatau tata nō tēnei tātaitai, hei whakamōhio noa iho. Kaua e whakawhirinaki ki ēnei hua hei tohutohu pūtea, tāke, ture rānei. E ai ki ngā raraunga tūmatanui a te IRD, ā, ka huri pea. Me kōrero ki tētahi kaitohutohu pūtea tohu mō ōu āhuatanga ake.
Me pēhea te tātaitanga o te tāke mahi-takitahi
Ka utu te tangata mahi-takitahi i te tāke moni whiwhi whaiaro ki te hua pakihi mā (moni whiwhi tango utu).
- 1
Tātauria te hua mā
Profit = revenue − allowable_expenses
Tangohia: taputapu, waka (% pakihi), tari kāinga, whakangungu.
- 2
Whakamahia ngā poraka tāke whaiaro
Tax = bracket1 + bracket2 + ... + bracket5
Ko ngā poraka 5 ōrite — kāore he reiti motuhake.
- 3
Tāpirihia te ACC
ACC = min(profit, $156,641) × (1.75% earner + ~0.80% work)
Ka utua ngā utu e RUA e te mahi-takitahi.
- 4
Rēhita GST mēnā moni > $60k
GST = (gross_sales × 3 ÷ 23) − (gross_purchases × 3 ÷ 23)
He motuhake te GST i te tāke moni whiwhi.
Tauira
Tāuru: $80k moni whiwhi, $20k utu → $60k hua
Hua: Tāke: $11,020. ACC: $1,530. Mā: ~$47,450.
Ngā Pātai Auau
Ka pēhea te tākehia o ngā moni whiwhi kaimahi i Aotearoa?
He aha ngā whakapaunga pakihi ka taea e tētahi kaimahi te kerēme i Aotearoa?
Ka utua e ngā kaimahi ngā utu rēwe ACC i Aotearoa?
Ka ahea me utu e tētahi kaimahi te tāke arotahi i Aotearoa?
Me pēhea te mahi a tēnei tātaitai
Ka whakamahia e tēnei tātaitai ngā raraunga hou rawa mai i ngā puna kāwanatanga o Aotearoa. Ka mahia ngā tātaitai katoa ki tō pūtirotiro — kāore tō raraunga e wehe i tō pūrere.
Kua whakahoutia mō te tau pūtea 2026-27 (1 Āperira 2026 ki te 31 Māehe 2027).
Ka mahia ngā tātaitai katoa ki tō pūtirotiro — kāore tō raraunga e wehe i tō pūrere. Ko ngā hua hei ārahi noa iho, ehara i te tohutohu pūtea ngaio.
I hangaia, i tiakina e Konstantin Iakovlev. Raraunga mai i te IRD me ngā puna kāwanatanga mana o Aotearoa.
Arotakehia whakamutunga: