Tātaitai Hua Rēti

Ka rerekē ngā paerewa hua rēti puta noa i Aotearoa e ai ki te momo rawa me te wāhi. Hei aratohu noa, ko ngā hua rēti katoa (ko ngā rēti ā-tau ka whakawehea ki te utu hoko rawa, ka whakaaturia hei ōrau) e rere ana mai i tata 3–4% i ngā hapori Tāmaki Makaurau nui, ko ōna utu rawa teitei e hāngai ana ki ngā rēti, ki te 5–7% i ngā pokapū ā-rohe pērā i a Papaioea, Whanganui, Murihiku, me ētahi wāhanga o Heretaunga. Ko tētahi hua katoa o te 5% nui ake rānei e kiia noa ko te paepae iti rawa mō te rawa haumi āhei i Aotearoa, ahakoa ko te hua māmā (i muri i te tango i ngā rēti, inihua, ngā utu whakahaere rawa, tiaki, me te wā-kore-kainoho) ka rere iti ake 1.5–2%. Ko ngā rawa hua-teitei he nui ake ngā tūraru pērā i te rāhiri-hiahia kainoho āhua hurihuri. Puna: CoreLogic NZ Property Market Reports; Real Estate Institute of New Zealand — REINZ (reinz.co.nz).

Ka tātaihia te hua rēti katoa mā te whakawehe i ngā moni rēti ā-tau ki te utu hoko rawa (uara maketī o nāianei rānei) ā ka whakarea ki te 100. Hei tauira, ko tētahi rawa uara $750,000 e rēti ana mō $650/wiki ($33,800/tau) he hua katoa o 33,800 / 750,000 * 100 = 4.5%. Ko te hua rēti māmā ka tangohia ngā utu haere tonu katoa i mua i te whakawehe: tangohia ngā rēti ($2,000–4,000/tau), inihua ($1,500–2,500), ngā utu whakahaere rawa (i te nuinga o ngā wā 8–10% o ngā rēti), tiaki me ngā ātea ($1,000–3,000), me te āhei-kore-kainoho (tata 2–4 wiki rēti ia tau). I runga i taua tauira anō, mēnā ko ngā utu katoa ko te $9,000, ko te moni whiwhi māmā ko te $24,800, e homai ana he hua māmā o 24,800 / 750,000 * 100 = 3.3%. Ko te hua māmā te tātau tino āhua mō te whakataurite i ngā whakahokinga haumi. Puna: Property Investors Federation of NZ (landlords.co.nz).

Ka rerekē nui ngā hua rēti i ngā tāone o Aotearoa. Ka homai a Tāmaki Makaurau i ngā hua katoa iti rawa ko te 3–4%, e tohu ana i ōna utu rawa teitei e hāngai ana ki ngā rēti — ko ngā utu whare waenganui i Tāmaki Makaurau ka neke atu i te $900,000, engari kāore ngā rēti i piki ōrite. Ka homai a Te Whanganui-ā-Tara i ngā hua iti ake noa ko te 4–5%. Kua pai ake ngā hua o Ōtautahi i muri i te rūwhenua, ā ka homai noa i te 4.5–5.5%. Ko ngā pokapū ā-rohe pērā i a Papaioea, Whanganui, Ōtepoti, me Murihiku e homai ana noa i ngā hua katoa o te 5–7% nā ngā utu hoko iti ake. Ko Kirikiriroa me Tauranga e noho ana i te waenganui ko tata 4–5%. Ka titiro ngā kaipūtea e rapu ana i te hua i runga ake i te tipu pūtea ki ngā maketī ā-rohe, ahakoa ko ēnei maketī he tipu pūtea pōneke iti ake pea. Puna: CoreLogic NZ; REINZ Residential Property Statistics (reinz.co.nz).

Ka pā tōtika te whakamātautau rārangi-mārama ki ngā kaipūtea rawa rēti o Aotearoa mā te tāke i ngā hua pūtea mō ngā rawa noho haumi e hokona ana i roto i te wā rārangi-mārama. Mō ngā rawa i hokona i te 1 o Hūrae 2024 noa atu, ka pā te ture rua-tau; ko ngā rawa i hokona i waenga i te 27 o Māehe 2021 me te 1 o Hūrae 2024 ka pāia e te ture tekau-tau. Ka tākehia tētahi hua mai i te hoko i tētahi rawa rēti i roto i te wā e hāngai ana hei moni whiwhi noa i tōu rēti paepae — hei tauira, ko tētahi hua $200,000 mō tētahi kaitāke 33% ka puta ko te $66,000 tāke. Ko ngā tikanga tango tāke i ngā rēti tāpiri e hāngai ana: i kōrehia te tango tāke lisi i ngā rawa rēti i raro i a Reipa, ā ka whakahoutia ināianei i raro i te kāwanatanga Nāhinara o nāianei, ka tae ki te tango tāke katoa mai i te tau tāke 2026-27. Me rapua e ngā kaipūtea rēti tētahi kaiāwhina tāke. Puna: IRD — Bright-Line and Rental Property (ird.govt.nz).