Hoki ki Utu & Utu-ā-tau

Tātaitai Utu Whakakore tūnga

Whakatauritehia ō utu whakakore tūnga i runga i tō kirimana mahi me ngā tau mahi. Kārekau he utu whakakore tūnga ā-ture i Aotearoa — ka whai i tō kirimana.

Konstantin IakovlevI tāia 28 Māehe 2026Arotakehia whakamutunga
Kua whakahoutia 2026-27 FYKa noho ngā raraunga ki tō pūrereRaraunga MBIE

Mō tēnei tātaitai

Ka whakatinanahia e tēnei tātaitai ngā tika tahuri (e ai ki te kirimana i Aotearoa) mai i Employment New Zealand. Tirohia whakamutunga 2 Āperira 2026. Whakamanahia ngā tatauranga mā te whai i te hononga.

Ngā ture whakamōkitotanga

Employment Relations Act 2000
  • Whakamōkitotanga ture: KĀORE (mā te kirimana anake)
  • Tikanga noa: 2-4 wiki mō ia tau o te mahi
  • Pānui mōrahi: Tika (mā te kōti e whakatau)
  • Utu hararei: Hiahiatia e te ture
  • Tikanga tāke: Utu āpiti — reiti paepae ā-tau

Puna: Employment NZ — Whakamōkitotanga

Whakatūpato

He whakatau tata nō tēnei tātaitai, hei whakamōhio noa iho. Kaua e whakawhirinaki ki ēnei hua hei tohutohu pūtea, tāke, ture rānei. E ai ki ngā raraunga tūmatanui a te IRD, ā, ka huri pea. Me kōrero ki tētahi kaitohutohu pūtea tohu mō ōu āhuatanga ake.

Me pēhea te tātaitanga o te utu whakamōkitotanga

KĀORE he utu whakamōkitotanga ture i Aotearoa — ka tūāpapa ki tō kirimana mahi.

  1. 1

    Tirohia tō kirimana mahi

    Wiki_tahuri = tau_mahi × wiki_ia_tau (e ai ki te whakaaetanga)

    Kāore he wāhanga, kāore he utu.

  2. 2

    Tāpirihia te utu pānui

    Notice_pay = notice_weeks × weekly_pay

    He hiahiatia te pānui e te ture.

  3. 3

    Utua te hararei kāore i whakamahia

    Utu_hararei = rā_kāore_i_whakamahia × utu_ā-rā (te nui o OWP/AWE)

    Me utu te hararei katoa i whakaemia.

  4. 4

    Tapeke utu whakamutunga

    Total = redundancy + notice + unused_leave + pro-rata_8%_holiday_pay

    Tāke: utu āpiti, reiti taparua ā-tau.

Tauira

Tāuru: $80k utu, 5 tau, 4 wiki/tau, 4 wiki pānui

Hua: Whakamōkitotanga: $30,769. Pānui: $6,154. Katoa: $36,923.

Ngā Pātai Auau

He ōrite ōku ki ngā utu whakakore i Aotearoa?
I Aotearoa, kāore he tika ā-ture ki ngā utu whakakore — he rerekē ki United Kingdom (he āhua utu whakakore ā-ture) me Ahitereiria (he tōpūtanga i raro i te National Employment Standards). Ko te mea ka whiwhi koe i tētahi utu whakakore i Aotearoa ka whakatautia katoa e ngā kōrero o tō whakaaetanga mahi. Mēnā ka uru tō whakaaetanga mahi takitahi, tōpū rānei i tētahi kaupapa utu whakakore, me whakatutuki e tō kaituku mahi. Mēnā he āmua tō whakaaetanga mō ngā utu whakakore, kāore he here ture tō kaituku mahi ki te utu i tua atu i ō utu mutunga, ngā utu hararei toenga, me ngā utu wā pānui. Ka kōwhiria ētahi kaituku mahi ki te utu tāpiri koha aroha (koha aroha) ahakoa kāore e hiahiatia ana. Ka taea e koe te whakatau ngā āpūtanga whakakore i te tīmatanga o tētahi mahi, i roto rānei i ngā whakawhitiwhitinga. Puna: Employment New Zealand — Redundancy (employment.govt.nz).
Ka pēhea te tātai i ngā utu whakakore i Aotearoa?
Nā te korenga o tētahi āhua hūnuku ā-ture i Aotearoa, ko te tātai o ngā utu whakakore (mēnā e noho ana) ka whakatautia e ngā kaupapa o tō whakaaetanga mahi. Ko ngā āhua māhara ko: tētahi tau wā-tūāhua utu ia tau mahi (e.g., tētahi wiki ia tau); tētahi tapeke tūāhua; tētahi mōrahi kāpetihia rānei (e.g., 12 wiki mōrahi ahakoa te roa o te mahi). Hei tauira, ko tētahi whakaaetanga e tuku ana i tētahi wiki ia tau mahi mō tētahi kaimahi 5-tau e whiwhi ana $1,200/wiki ka puta ko tētahi utu whakakore tōrua $6,000. Tāpiri atu ki tētahi utu whakakore kirimana, ka ōrite tonu koe ki: tō utu mutunga ki te rā mutunga i mahia; ngā hararei ā-tau toenga katoa; me te utu hei utu mō te pānui (ka mahi rānei koe i roto i te wā pānui). Puna: Employment New Zealand — Redundancy Entitlements (employment.govt.nz).
He aha te wā pānui tika māku mō te hūnuku?
I Aotearoa, ko te wā pānui mō te hūnuku tērā i tohua i roto i tō whakaaetanga mahi — kāore he wā pānui iti rawa ā-ture ōkawa mō te hūnuku, ahakoa ka hiahia te Employment Relations Act 2000 kia uru tētahi wā pānui ki ngā whakaaetanga mahi katoa. Ka rere ā-nuinga ngā wā pānui o Aotearoa mai i tētahi ki ngā wiki e whā mō te nuinga o ngā tūranga, me ngā wā roa ake mō ngā tūranga rangatira. Mēnā kāore tō whakaaetanga e tohu ana i tētahi wā pānui, ka whakaarotia he wā pānui 'tika', ka whakamāoritia ā-nuinga e ngā kōti hei whakaata i te āhua o tō tūranga me te roa o tō mahi. I roto i tētahi tukanga hūnuku, me tōrangapū anō tō kaituku mahi ki a koe i mua i te whakatau mutunga o te hūnuku — he tika tōu ki te kōrerohia o te tūtohu, ki te tuku whakahoki, ki te whakaaro tika hoki ki tērā whakahoki. Puna: Employment New Zealand — Redundancy Process (employment.govt.nz).
He aha te rereketanga i waenga i te hūnuku me te whakamutunga mahi?
I roto i te ture mahi o Aotearoa, ko te hūnuku me te whakamutunga mahi he rerekē ā-ture. Ka puta te hūnuku i te wā ka tupu ake tētahi tūranga hei toenga kore-hiahia — ka whakamutua te tūranga ake, i te nuinga o ngā wā mō ngā tāke pakihi ōkawa pērā i te whakarite anō, te hurihanga hangarau, ngā pēhanga ōhaoha rānei. Ko te whakataunga mō te tūranga, kaua mō ngā mahi o te tangata e noho ana ki reira. Ka puta te whakamutunga mahi (inā koa ko te whakamutunga mahi kore-tika) i te wā ka mutu e te kaituku mahi ngā mahi o tētahi tangata takitahi mō ngā tāke e hāngai ana ki tō rātou whanonga, mahi rānei. Mēnā ka whakamahi tētahi kaituku mahi i tētahi hūnuku tāhae hei tango i tētahi kaimahi e hiahia ana anake ki te tango, ka taea e te kaimahi te whai i tētahi amuamu motuhake mō te whakamutunga mahi kore-tika. Kāore ā-nuinga e taea te whakakapi tōtika i ngā kaimahi hūnuku; mēnā ka hanga tātahi tētahi tūranga ōrite noa i muri ake, ka tohu pea kāore i ōkawa te hūnuku. Puna: Employment New Zealand — Redundancy vs Dismissal (employment.govt.nz).

Me pēhea te mahi a tēnei tātaitai

Ka whakamahia e tēnei tātaitai ngā raraunga hou rawa mai i ngā puna kāwanatanga o Aotearoa. Ka mahia ngā tātaitai katoa ki tō pūtirotiro — kāore tō raraunga e wehe i tō pūrere.

Kua whakahoutia mō te tau pūtea 2026-27 (1 Āperira 2026 ki te 31 Māehe 2027).

Ka mahia ngā tātaitai katoa ki tō pūtirotiro — kāore tō raraunga e wehe i tō pūrere. Ko ngā hua hei ārahi noa iho, ehara i te tohutohu pūtea ngaio.

I hangaia, i tiakina e Konstantin Iakovlev. Raraunga mai i te IRD me ngā puna kāwanatanga mana o Aotearoa.

Arotakehia whakamutunga: